Bebekler Konuşmaya Ne Zaman Başlarlar?

14.03.2021
117
Bebekler Konuşmaya Ne Zaman Başlarlar?

Ebeveynlerin en çok merak edip araştırdığı konulardan biri de bebeklerin ne zaman konuşmaya başlayacaklarıdır. Bebeklerini kucaklarına aldıktan sonra onlarla sözlü olarak iletişime geçeceği günü sabırsızlıkla beklerler. Bu konu ile ilgili birçok araştırma yapıyorlar. Her bebek aynı dönemde konuşmaya başlamayabilirler. Her bebeğin konuşmaya başlama dönemi bireyseldir. Bebek ilk olarak jest ve mimiklerini kullanarak 0 – 2 aylık iken ihtiyaçlarını karşılamak için kullanırlar.

  1. Agulama ( 0 – 12) ;  Amerikalı ünlü dil bilimci Chomsky ‘ ye göre,  bebeklerin bu dönemde dünya üzerinde buluna tüm dillerdeki sesleri çıkarma yetenekleri vardır. Yani konuşmaları evrenseldir.
    1. Ağlama Evresi ; (0 – 2 ay) çocuk ağlayarak dil ile ilgili organlarını kullanmaya başlar. Dudak, dil, damak kullanmaya başlarlar.
    2. Babıldama Evresi; (3 – 6ay ) Agulamaya karşı geliyor.  Agu,  baba gibi sesleri çıkarıyor. Dilin evrensel olduğu evredir.
    3. Çağıldama Evresi ; (7 – 12 ay ) Dil yöreselleşiyor. Bu evrede çocukları kültür ve çevre etkiliyor.
  2. Morgem ; (12 – 18 ay ) En kritik zaman. Tek sözcük ile bir-çok kelimeyi anlatıyorlar. Tek sözcük kullanımıdır. Bebekler bu dönemde çevresindekileri daha iyi anlarlar fakat kendilerini ifade etmede güçlük çekiyorlar. Kullandıkları ilk sözcükler temel ihtiyaçlarını karşılamak için kullanırlar. Meme, su, ver, at, vb. gibi kelimeleri kullanırlar.
  3. Telegrafik Konuşma ( 18 – 24 ay ) ; Dil bilgisi kullanmadan konuşulur. Bağlaç ve ekler kullanılmaz. 2 sözcük bir araya getirilir.
  4. İlk Gramer (24 – 64 ay ) ; Dil bilgisi kurallarını kullanmaya başladığı dönemdir.
  5. İkinci Gramer ( 65 ay ve sonrası) ; Dil bilgisini daha iyi kullandığı evredir.   

Dil Gelişiminde Kullanılan Temel Kavramlar

  1. Fonem; Ses ya da harf bilgisidir. Örnek; A harfi.
  2. Morgem; ( 6 – 12 ay ) Fonemler bir araya gelerek morfem oluşur. Hece demektir. Örnek; Baba, Mama.
  3. Morgem ; ( 12 – 18 ay ) Sözcük demek. İkilemelerden de oluşur. Örnek; Baba, vın vın, cuf cuf.
  4. Telegrafik Konuşma; Dil bilgisi kurallarını kullanmadan, en az iki tane sözcük olacak. Örnek; annem geldi,  baba atta vın vın
  5. Alıcı Dil; Çocuğun yeni kavramları öğrenmeyi güdülemesi söylenenin anlaşılması, öğrenmesi ve dinlenmesi.
  6. İfade edici Dil; konuşarak kendini ifade etmesi, anladıklarını dili eyleme dökmesine denir.
  7. Semantik (Anlam) ; Kelimeleri anlamına göre kullanabilme Örnek; Güneş gitti yerine Güneş battı cümlesini kullanması.
  8. Sentaks (Söz Dizimi) ; Dil bilgisi kurallarına uygun cümleler kurma. Örnek; Geldi annem eve cümlesi yerine annem eve geldi demeleri.
  9. Aşırı Kurallaştırma; Çocuğun öğrendiği kuralı gerekli gereksiz her yerde kullanması. Örnek; simitçi,  her kelimeye çi eki kullanması berberci, terzici.
  10. Eksik Kurallaştırma; Çocuğun dil ile ilgili öğrendiği bir kuralı tek bir yere uygulaması, her yerde kullanmaması. Örnek; plastik bardak öğrendikten sonra cam bardak dememesi. Birine abla dediğinde başka birine abla dememesi.
  11. Otistik Konuşma; ( 0 – 2 yaş) Sözcükleri tekrarlaması. Otizmi çocuklarda görülür.
  12. Ben merkezci Konuşma ; (3 – 6 yaş) Çocuğun kendi kendine konuşması. Monologlardır.
  13. Sosyalleşmiş Konuşma; Günlük hayatta konuşulan dil. 7 yaş ve sonrası.
  14. Yansıtıcı Konuşma; İçini dökme,  derdini anlatma. Örnek; Doktor ve hasta arasındaki konuşma.
  15. Anne Dili; Çocuklarla konuşurken aynı boya gelerek ve göz teması kurarak kısa ve anlaşılır cümleler kullanma.

Bebeklerin Erken Konuşabilmesi İçin Neler Yapılır?

  • Bebeğinizin daha çabuk konuşmasını istiyorsanız sizin de sık sık onunla konuşmanız gerekir. Konuşma sırasında bebeğinizle teması kurmanız bu etkiyi daha da artıracaktır. Bebeğiniz ile konuşmamın faydası bebeğinizin sizi taklit ederek konuşmaya çalışmasıdır. Bebeğinizin sizi taklit ederken daha az zorlanması acısından telaffuzu kolay kelimelerle konuşmayı tercih etmeniz daha yararlı olur.
  • Cümle kurduktan sonra bir süre bekleyin.  Bu süre içerisinde bebeğiniz de konuşma fırsatı bulmuş olur. Bebeğiniz henüz konuşamıyorsa bile siz beklediğinizde size tepki verebilecek fırsatı bulur. Sizin hiç ara vermeden konuşmanız demek bebeğinize herhangi bir tepki vermesi için fırsat vermemeniz demektir.
  • Konuşmanız sırasında sürekli aynı ses tonunu kullanmak yerine ses kalınlığınızı yükseltip azaltmanızın da çok faydasını görürsünüz. Bu yöntem çocuğunuzun farklı ses tonları kullanmayı öğrenmesini sağlar.
  • Bebeklerin dikkati çok çabuk dağılır. Bunun sebebi etraftaki bazı nesneler ya da başka sesler olabilir. Sizin bebeğiniz ile konuşmanız sırasında dikkat edeceğiniz bir diğer nokta da tam olarak burası. Bebeğinizin tüm dikkatiyle sizi dinlediğinde ve size baktığından emin olmanız gerekiyor. Bebeğinizin dikkatini çekmek için abartılı ve dikkat çekici mimikler kullanmanız etkili yollardandır.
  • Bebeğin kendi ismini biliyor olması oldukça önemli noktalardandır. Bu bebeğiniz ile olan iletişimimizi kolaylaştırır. Bebeğin ismini öğrenmesi için de onunla her iletişime geçtiğinizde ya da geçmediğinizde bile ismini kullanmanız gerekiyor. Bu yöntem ile bebek kısa süre içinde ismine alışacaktır. Bu konu ile ilgili bir diğer önemli nokta ise bebeğe ismi dışında hitaplarda bulunmanız, yani bebeğinize canım,  cicim,  tatlım gibi kelimeler ile seslenmeniz aslında yanlıştır.
  • Bebeğiniz ile konuşma sırasında kullandığınız kelimeleri doğru telaffuz edebilme bebeğinizin gelecekteki konuşmasına fayda sağlayabilir. Bu kelimeler bebeğiniz için anlamlı hale geldiği vakit dil gelişimini destekler nitelikte olacaktır. Tam da bu yüzden bebeksi kelimeler kullanmamanız tavsiye edilir. Bunun yerine gerçekçi ve doğru telaffuz ettiğiniz kelimeleri seçmelisiniz.
  • Bebekler dünyaya ilk geldikleri andan beri bir şey istediklerini,  bir şeyden şikâyetçi olduklarını ağlayarak anlatırlar. Bu alışkanlık zamanla kaybolur ve yerini etrafındakileri taklit etmeye bırakır. Bu dönem sırasında ebeveynler bebekleri ole daha fazla göz teması kurmayı ve onlarla daha fazla vakit geçirmeye özen göstermeliler. Böylelikle bebekler konuşma sürecine daha kolay ve daha erken geçiş yapabilirler. Bu geçişin yapılma aşamalarından ilki bebeğinizin damak, dil ve dudak hareketleri ile baloncuk çıkarması,  emme ve çiğneme gibi hareketlerinde bulunmasıdır. Bu hareketler sonucunda ortaya agulamalar çıkar. Bu agulamalar konuşmanın ilk adımları olarak görülmektedir.
  • Uzmanlar, bebeklerin çıkardığı garip seslerde, ebeveynlerin de bebeleriyle birlikte onların çıkardıkları sesleri taklit etmesinin yararlı olacağı taraftarı. Eğer bebeğinizin normalden biraz daha erken bir süre içerisinde konuşma sürecini tamamlamasını istiyorsanız onunla tane tane konuşmaya ve anlaşılır konuşmaya dikkat etmeniz tavsiye edilir.
  • Ninni söylediğinizde ya da onunla iletişime geçtiğiniz herhangi bir zaman içerisinde kullandığınız kelimeleri özenle seçmelisiniz. Aynı zamanda doğru telaffuz etmeye dikkat etmelisiniz.    
  • Bebeklerin beyin gelişiminin devam ettiği ilk üç yılda anne ve babaların desteği en önemli etkendir. Bu dönem boyunca anne ve babaların bebeklerini konuşması için teşvik edici davranışlarda bulunmaları da çok faydalıdır. Ayrıca bu süre boyunca bebekler ile pratikler yapılmalıdır. Ancak bu pratikleri uygularken de dikkat edilecek bazı notalar vardır. Bunlar arasında en başta gelen bebekler ile bebek gibi konuşmamak.
YAZAR BİLGİSİ
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.